Verzuim en verloop verschillen sterk tussen generaties. Dat weten veel organisaties intuïtief. Maar waar komen die verschillen vandaan? En belangrijker: hoe pak je ze aan? Ingrid de Laat van Arbodienst Richting deed als arbeids- en organisatiedeskundige uitgebreid onderzoek binnen een groot bedrijf. Ze koppelde daarbij verzuim- en verloopdata aan specifieke behoeften per generatie. Haar aanpak en bevindingen bieden concrete handvatten voor de praktijk.
Van onderbuikgevoel naar data
Ingrid’s onderzoek begon met een herkenbare vraag uit de praktijk. Het management had het gevoel dat verzuim onder de jongste generatie hoger lag dan bij andere leeftijdsgroepen. Maar klopte dat gevoel ook? En zo ja, hoe kon de organisatie daar op inspelen?
De werkelijke uitdagingen lagen genuanceerder dan verwacht
“Ik ben gestart met een uitgebreide vragenlijst”, vertelt Ingrid. “Daarin combineerde ik gevalideerde PSA-thema’s (PsychoSociale Arbeidsbelasting) met specifieke vragen over generaties. Zo kon ik de resultaten vergelijken met benchmarks van andere organisaties én met TNO-data uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden.”
“Die vergelijking bleek cruciaal. Want hoewel het onderbuikgevoel deels klopte, lagen de werkelijke uitdagingen genuanceerder dan verwacht”
Millennials: hoogste verzuim, maar andere oorzaken
De data leerden dat niet Gen Z, maar millennials het hoogste verzuimpercentage hadden. De oorzaken? Voornamelijk door problemen met de werk-privé balans, zoals je die verwacht bij deze levensfase, gecombineerd met een factor die wél overeenkomt met Gen Z: sociale druk.
“Jongere generaties worden enorm beïnvloed door sociale media”, legt Ingrid uit. “Alles lijkt daar perfect. Dat leidt tot hoge verwachtingen van zichzelf en hun carrière. Als de werkelijkheid daar niet aan voldoet, zie je mentaal verzuim ontstaan. Of presenteïsme: wel aanwezig op het werk, maar niet productief door mentale klachten.”
“Oudere generaties vertoonden een ander patroon. Daar waren vooral fysieke klachten zichtbaar. Opvallend was ook de loyaliteit: oudere medewerkers bleven tot hun pensioen, zelfs als ze niet volledig tevreden waren met hun werk.”
Werk als middel versus werk als waarde
Een van de meest opvallende bevindingen uit Ingrid’s onderzoek betreft de verschillende betekenis die generaties aan werk geven.
“40-Plussers vinden werk belangrijk voor inkomen én maatschappelijke betekenis”, vertelt ze. “Voor jongeren is werk vooral een middel om geld te verdienen. Ze halen hun energie uit activiteiten buiten het werk. Hun privéleven staat centraal.”
Verschil in werkwaarde heeft te maken met de arbeidsmarkt waarop de generaties zijn binnengekomen
Dit verschil in werkwaarde heeft alles te maken met de arbeidsmarkt waarop verschillende generaties zijn binnengekomen. Oudere generaties moesten vechten voor een baan. De huidige generatie stapt een open arbeidsmarkt binnen waar werkgevers juist om hen concurreren.
Van inzicht naar interventie
Ingrid’s onderzoek bleef niet bij analyse. Ze ontwikkelde concrete tools om met de bevindingen aan de slag te gaan.
1) Gespreksleidraden per generatie
Voor leidinggevenden maakte ze gespreksleidraden die per generatiegroep ingaan op specifieke uitdagingen en hoe je het gesprek daarover kunt aangaan. Deze werden via nieuwsbrieven binnen de organisatie verspreid.
2) Aangepaste onboarding
Op advies van Ingrid ontwikkelde de organisatie een nieuwe onboarding, specifiek voor Millennials en Gen Z’ers. Deze richt zich minder op kennisoverdracht en meer op verwachtingsmanagement: wat wordt er van je verwacht als werkende? Welke verantwoordelijkheden horen daarbij?
“Wat voor oudere generaties als ‘normaal’ geldt in werksituaties, is voor jongere generaties niet meer vanzelfsprekend”, verklaart Ingrid. “Mogelijk omdat werk niet meer op een voetstuk staat.”
3) Kennisdeling tussen generaties
In plaats van te focussen op wat er botst tussen generaties, organiseerde Ingrid sessies waarin de positieve punten van elke generatie werden benadrukt. Hoe kun je als team het beste uit iedereen halen?
Een van haar succesvolle werkvormen is het ‘World Cafe’: groepen met één persoon van elke generatie brainstormen samen over werkgerelateerde onderwerpen. “Dat haalt echt het beste in elkaar naar boven”, vertelt ze enthousiast.
Tijdens een presentatie ontstond een bijzonder moment van zelfreflectie. “Veel mensen uit de pragmatische generatie realiseerden zich tijdens de workshops dat zij zelf de opvoeders zijn van de Gen Z’ers, waar ze moeite mee hebben”. Dat leidde tot inzichtelijke discussies.”
De schaduwzijde van sociale media
Een terugkerend thema in Ingrid’s werk is de impact van sociale media op jongeren. “Het is shocking om te weten hoe algoritmes werken”, vertelt ze. “Jongeren die niet lekker in hun vel zitten, worden verder naar beneden getrokken door negatieve content. Een neerwaartse spiraal.”
In de praktijk ziet ze jongeren die in een steeds zwarter gat belanden. Samen met psychologen adviseert ze inmiddels om social media uit te zetten in bepaalde gevallen.
Wederzijds begrip als basis
Wat opvalt in Ingrid’s aanpak is dat ze niet kiest voor één generatie boven de andere. Ze erkent de uitdagingen aan beide kanten.
“Gen Z’ers en jonge millennials worden vaak als ‘vervelend’ weggezet”, zegt ze. “Terwijl er zoveel uit hen gehaald kan worden met hun frisse ideeën en andere kijk op de wereld.”
Ze verwachten dat iedereen ‘op hun manier’ werkt
Tegelijkertijd heeft ze oog voor de uitdagingen van oudere werknemers. “Ze ervaren steeds meer moeite met nieuwe ontwikkelingen en systemen. Dat leidt tot onzekerheid, bijvoorbeeld bij verplichte examens. Bovendien hebben veel oudere medewerkers nooit geleerd hoe ze kennis kunnen overdragen. Ze verwachten dat iedereen ‘op hun manier’ werkt.”
Lessen voor de praktijk
Ingrid’s onderzoek en interventies laten zien dat generatiemanagement om drie dingen vraagt:
- Van onderbuikgevoel naar data – Meet wat er speelt voordat je interventies ontwikkelt. Benchmarks helpen om patronen te herkennen.
- Maatwerk per generatie – Een one-size-fits-all aanpak werkt niet. Wat de Pragmatische generatie motiveert, verschilt van wat Gen Z aanspreekt
- Focus op het verbindende – In plaats van de verschillen te benadrukken, richt je op wat generaties samen kunnen bereiken
Meer weten?
Wil je meer weten over deze case van Richting? Of wil je weten hoe ook jouw organisatie beter kan inspelen op verschillende generaties? Bij Generation Journey helpen we met onderzoek, workshops en concrete tools. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Verdieping
Volg Generation Journey voor meer inzichten over generatie samenwerking. Download ons gratis handout ‘Generatie Z: tussen feiten en vooroordelen’ om direct aan de slag te gaan met de inzichten uit ons boek.
Wil je meer weten over effectieve samenwerking tussen generaties? Bekijk ook onze artikelen over generatieverschillen op de werkvloer en generatie Z in het onderwijs.
Inspiratie voor effectieve samenwerking
Wat is de zin en onzin van generatiedenken en hoe ga je in de praktijk met generatieverschillen om?
